LEO
Maandenlang leefde ik in mijn vrachtwagen
LEO

Artikel de Groene A'dammer en Trouw over slechte omstandigheden Aziatische arbeidsmigranten

Ruim vijfhonderd Aziatische koks kregen afgelopen jaar een visum van de IND om in Nederland te werken. Maar er is vaak geen werk of de koks krijgen veel te weinig betaald, blijkt uit onderzoek van Platform voor onderzoeksjournalistiek Investico voor De Groene Amsterdammer en Trouw. Collega Brian Varma werkte hieraan mee. 

In september 2020, midden in de coronacrisis, landt de Chinese meneer Ling (33) op Schiphol. Hij is gespannen omdat hij de taal niet spreekt, vertelt hij later, maar ook optimistisch. Hij heeft immers een arbeidscontract en een Nederlands werkvisum op zak waarmee hij twee jaar als kok in een restaurant mag werken. Maar na aankomst wacht hem een nare verrassing, want het restaurant geeft hem geen werk. ‘Vanwege de covid-uitbraak had de eigenaar geen keukenpersoneel nodig.’ Zijn contract is waardeloos; zijn reis naar Nederland is voor niets geweest.

Zonder ook maar een dag te hebben gewerkt stapt meneer Ling twee maanden later weer in het vliegtuig terug naar China. ‘Ik heb duizenden euro’s betaald om naar Europa te komen. Ik hoopte in Nederland een beter leven op te bouwen, maar het werd juist een grote teleurstelling.’

Restaurants zijn vorig jaar nauwelijks open geweest, maar toch verstrekte de immigratiedienst IND sinds de corona-uitbraak ruim vijfhonderd werkvisa aan Aziatische migranten om in de Nederlandse horeca te werken. De migranten landden op een verlaten vliegveld om daarna soms net als meneer Ling te ontdekken dat er helemaal geen werk voor hen is, of dat ze wegens corona veel minder betaald krijgen dan beloofd.Ze betaalden duizenden euro’s aan tussenpersonen die een baan regelden en ‘een nieuwe kans’ in Europa beloofden. Daarbij maken ze gebruik van een speciale Nederlandse migratieregeling voor Aziatische koks, die ondanks eerdere gevallen van uitbuiting in 2019 nog werd verruimd. Een deel van hen wordt uitgebuit terwijl de koks onze afhaalbami en take-away-sushi bereiden en corona heeft de positie van deze groep verder verzwakt, blijkt uit onderzoek van Platform voor onderzoeksjournalistiek Investico voor De Groene Amsterdammer en Trouw.

We spraken met hulpverleners en advocaten en onderzochten de ervaringen van meer dan tien migranten. Zij werken vaak twaalf uur per dag, krijgen te weinig betaald en moeten honderden euro’s van hun uitbetaalde loon teruggeven aan hun baas, waardoor ze soms slechts een paar honderd euro per maand verdienen. Hun werkgever ontvangt vanwege corona ondertussen wel loonsubsidie van de overheid, maar steekt die in eigen zak. Tegen hun baas ingaan durven veel migranten niet, omdat ze hun werkvisum verliezen als ze worden ontslagen.

Migranten die na aankomst ontdekken dat er helemaal geen werk voor hen is, of wegens corona zijn ontslagen, concurreren nu met elkaar om de schaarse werkplekken in de afhaalkeukens. Terug naar huis gaan is moeilijk vanwege de hoge schulden die ze hebben gemaakt om hiernaartoe te komen. Waarom halen restaurants nog altijd buitenlandse koks hiernaartoe en keurt de staat dat goed, terwijl er sinds corona grote ontslagen vielen en veel koks juist op zoek zijn naar werk?

Brian Varma: ‘Coronamaatregelen en de bijbehorende economische onzekerheid maken mensen juist vatbaarder voor uitbuiting’ 

Lees het hele artikel op de website van De Groene Amsterdammer

Credits artikel: Sylvana van den Braak, Karlijn Kuijpers en Emiel Woutersen

Foto: © Jose Fuste Raga / Mauritius Images GmbH / ANP

image001