LEO
Maandenlang leefde ik in mijn vrachtwagen
LEO

Artikel over cyber-unit WATCH op NPO3

Brandpunt interviewde onze 'collega's' van Terre des Hommes. Hun cyber-unit WATCH onderzoekt meldingen die binnenkomen bij ons gezamelijke Meldpunt Uitbuiting Minderjarigen

Artikel:

Ze maken lokprofielen aan om pooiers en loverboys te ontmaskeren: het cyber-unit van non-profit Terre des Hommes bestrijdt online de gedwongen prostitutie van minderjarigen. ‘Uiteindelijk stompt het je mentaal af.’

Vermoed je seksuele uitbuiting van een minderjarige? Of ben je een jongere en word je gedwongen tot seks? Meld het bij Meldpunt Uitbuiting Minderjarigen – het samenwerkingsverband tussen Terre des Hommes en CoMensha. Dit kan anoniem. Heb je direct hulp nodig, bel dan altijd 112.

Als 12-jarige las ik in tienermagazines zoals de HitKrant en Fancy altijd over loverboys: jongens die minderjarige meisjes verleiden met liefde en dure cadeautjes, om daarna – als ze hen helemaal in hun web hebben gesponnen – dwingen tot prostitutie. Op televisie zag ik meerdere keren de (goedbedoelde maar slecht geacteerde) film Loverboy (2003) voorbijkomen. Kranten stonden vol met berichten over loverboys en mijn docenten hielden het schoolplein nauw in de gaten voor ongure types. 

Loverboy-praktijken zijn geëxplodeerd vanwege de anonimiteit van het internet
Maar toen ik Jasper Iking van Terre Des Hommes sprak over hun cyber-unit WATCH Nederland, besefte ik me dat ik het woord ‘loverboy’ al jaren niet meer voorbij had zien komen. Het zou toch niet zo zijn dat die kerels zijn uitgestorven?

“Ze bewegen zich nu online, waardoor ze minder zichtbaar zijn en zich nu veel makkelijker voor kunnen doen als iemand anders,” zegt Jasper via videochat. “In plaats van meisjes aanspreken op het schoolplein, sturen ze hen nu berichtjes op Instagram, TikTok en Snapchat.” Maar natuurlijk, dacht ik: loverboy-praktijken zijn geëxplodeerd vanwege de anonimiteit van het internet.

Pedojagers
Jasper is voormalig recherchekundige bij de politie en leidt nu WATCH Nederland, een team die de seksuele uitbuiting (zoals gedwongen prostitutie) van minderjarigen bestrijdt. Meldingen van slachtoffers en mensen die uitbuiting vermoeden – zoals ouders en docenten – worden serieus onderzocht.

“Dit gaat vaak om meisjes van 14 tot 17 jaar, maar we hebben ook cases gezien waar een 11-jarige slachtoffer was,” zegt Jasper. Hoewel in mindere mate, krijgen ze ook meldingen over jongens die slachtoffer zijn geworden. “De meeste meldingen komen van ouders, die al bij de politie zijn geweest maar voor een dichte deur komen te staan,” zegt Jasper. Volgens hem zijn er bij de politie te weinig mensen om deze zaken te onderzoeken. Terre des Hommes doet dit ‘extra werk’ door online bewijs te verzamelen en de zaak vervolgens te overhandigen aan de afdeling mensenhandel bij de politie. 

De cyber-unit gebruikt ook een online tool (een zogeheten webcrawler) om verdachte seksadvertenties op te sporen, waar vermoedens zijn van mensenhandel. Ook maakt Jaspers team nepprofielen aan op sekswebsites, in chatrooms en op social media om mensenhandelaren (zoals loverboys) en potentiële misbruikers op te sporen.

Is hun werk vergelijkbaar met de pedojagers die we de laatste maanden zo vaak in het nieuws zagen?
Het enige wat we gemeen hebben met pedojagers is dat we ons online voordoen als een minderjarige en kijken wie er op afkomt,” zegt Jasper. “Maar we zoeken de fysieke confrontatie niet op met mogelijke daders – we overhandigen het bewijsmateriaal aan de politie.”

“Wij proberen zoveel mogelijk bewijs te documenteren en er juridisch juist mee om te gaan,” vertelt Jaspers collega en onderzoeker Saskia de Jong me via videochat. “Maar in essentie begrijp ik het. Het is gewoon een noodkreet aan de politie om er iets tegen te doen. Alleen: je streeft het doel voorbij, want mogelijk komt het niet tot een veroordeling omdat er geweld is gebruikt. Ik snap dat het een hulpvraag is van de pedojagers, maar wij willen er niet mee geassocieerd worden.”

Lees verder op de site van NPO3.