KIM
Ik stond onder druk van bedreigingen en mijn gevoel van schaamte was groot KIM

Dadermonitor mensenhandel gepubliceerd: 'Arbeidsuitbuiting en criminele uitbuiting blijven vaak onbestraft'

Er worden jaarlijks maar zo’n 23 zaken van arbeidsuitbuiting en criminele uitbuiting voor de rechter gebracht. In slechts de helft van die zaken wordt ook echt iemand veroordeeld. Hiermee blijft de aanpak van deze vormen van mensenhandel ernstig achter op die van seksuele uitbuiting. Dat staat in de Dadermonitor mensenhandel 2013-2017 van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen, die op donderdag 2 mei 2019 verschijnt. 
 
Nationaal Rapporteur Herman Bolhaar wil dat het Openbaar Ministerie (OM), de politie en de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ISZW) meer van dit soort zaken voor de rechter gaan brengen, zodat een heldere juridische norm ontstaat. 
 
Enorme daling
Het aantal verdachten van álle vormen van mensenhandel dat jaarlijks bij het OM wordt ingeschreven is in de afgelopen jaren enorm gedaald van 257 zaken in 2013 tot 144 in 2017, wordt vermeld in het persbericht van de Nationaal Rapporteur. Dit moet weer gaan toenemen nu in de Veiligheidsagenda, waarin staat wat de nieuwe prioriteiten van de politie zijn, is vastgesteld dat er 190 mensenhandelzaken naar het OM moeten in 2019, en 240 zaken in 2022.

" De aanpak van mensenhandel verdient alle aandacht van de opsporingsdiensten,
daders komen ermee weg, slachtoffers zijn de dupe!"
(Ina Hut, directeur-bestuurder CoMensha)
 

CoMensha herkent dat er minder mensenhandelzaken voor de rechter worden gebracht en pleit mede daarom al langer voor meer prioriteit en capaciteit bij de opsporing. "Ondanks alle hardwerkende rechercheurs bij Politie, Marechaussee en de ISZW, is het aantal mensenhandelzaken dat door de politie wordt aangedragen bij het OM met een derde gedaald. Zo ook het aantal veroordelingen", zegt Ina Hut, onze directeur-bestuurder. "Dat komt mede doordat de bewijslast bij arbeidsuitbuiting erg hoog ligt, er moet sprake zijn van aantoonbare dwang. Het kost veel tijd en capaciteit van de opsporingsdiensten om een zaak qua bewijslast rond te krijgen. In de praktijk wordt dan voorrang gegeven aan andere zaken die makkelijker te bewijzen zijn, of zaken worden afgedaan met een bestuurlijke boete. Ook wordt arbeidsuitbuiting vaak niet herkend, er was tot voor kort veel aandacht voor seksuele uitbuiting en minder voor arbeidsuitbuiting. Gelukkig is dat wel aan het veranderen, vooral ook door extra prioriteit en capaciteit bij de Inspectie SZW. Dat zijn mooie stappen die mede dankzij het programma 'Samen tegen mensenhandel' zijn ingezet. Voor wat betreft criminele uitbuiting geldt dat dit nog vaak niet wordt herkend. Slachtoffers worden gezien als daders, terwijl ze gedwongen worden tot criminaliteit. Er zal ook geïnvesteerd moeten worden in het herkennen van de signalen van criminele uitbuiting".

Ook de strafmaat verdient aandacht, aldus Ina Hut: “Mensenhandelaren plegen een zeer ernstig misdrijf, zij schenden fundamentele mensenrechten. Wij vinden het belangrijk dat de mensenhandelaren worden opgespoord en worden berecht en daadwerkelijk hun straf uitzetten. Er komen te weinig daders voor de rechter, de boetes die een mensenhandelaar worden opgelegd zijn laag, c.q. hebben geen afschrikkende werking. Dat blijkt ook uit de Dadermonitor: gemiddeld is de straf iets meer dan een jaar, terwijl de maximale straf twaalf jaar op mensenhandel zou kunnen zijn. Daarnaast duren de processen lang en zijn het moeilijke trajecten voor een slachtoffer. Dat alles weerhoudt slachtoffers ook vaak van aangifte doen. 'Wat heb ik er eigenlijk aan om aangifte te doen, het levert alleen maar ellende op' ".

Meer kennis een aandacht voor mensenhande door rechters
Naast de geringe strafmaat, ontbreekt  ook nog voldoende kennis over (de vormen van) mensenhandel bij de strafketen. Zo weten rechtbanken te weinig over overige arbeidsuitbuiting en criminele uitbuiting. CoMensha benadrukt dat er tijdens de opleiding rechterlijke macht meer aandacht aan mensenhandel moet worden besteed, waarbij ook een juiste bejegening van slachtoffers tijdens de rechtszaak de nodige aandacht behoeft.  

Klik hier om naar de Dadermonitor mensenhandel 2013-2017 van de Nationaal Rapporteur te gaan. 
O.a. het NRC besteedde aandacht aan de dadermonitor, maar ook aan de daling van meldingen van (mogelijke) slachtoffers van mensenhandel. Ina Hut reageert in het artikel


Meer weten over het herkennen van signalen mensenhandel? Kijk op de Mensenhandel Academy.