KIM
Ik stond onder druk van bedreigingen en mijn gevoel van schaamte was groot KIM

Trouw: Gemeenten doen te weinig tegen mensenhandel

Hoewel niet minder dan tachtig procent van de respondenten denkt dat mensenhandel in hun gemeente voorkomt, hebben gemeenten weinig tot geen zicht op slachtoffers van mensenhandel. Nederlandse slachtoffers van seksuele uitbuiting zijn nog het best in beeld, op slachtoffers van arbeidsuitbuiting, criminele uitbuiting en gedwongen orgaanverwijdering is het minste zicht.

Dat blijkt uit een enquête die de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en CoMensha lieten uitvoeren onder gemeenten. Burgemeester Peter Oskam van Capelle aan den IJssel, tevens voorzitter van de Commissie mensenhandel bij VNG, en onze directeur-bestuurder Ina Hut zijn door journaliste Petra Vissers van Trouw geÍnterviewd. 

Lees hier het artikel in Trouw d.d. 14 oktober 2019. 

Achtergrond enquête
Van alle gemeenten is gevraagd om in 2022 duidelijk beleid te voeren op de aanpak van mensenhandel, om een landelijk dekkend netwerk van zorgcoördinatie te hebben en goede samenwerking tussen zorg- en veiligheidsketens. De VNG en CoMensha werken samen in een project om ondersteuning te bieden aan gemeenten. 

Om te achterhalen waar gemeenten staan en aan welke ondersteuning zij behoefte hebben, hebben de VNG en CoMensha in het voorjaar van 2019 een enquête uitgezet. Deze enquête is door 135 gemeenten (38%) ingevuld. De vragen in de enquête zijn opgesteld aan de hand van een aantal rollen van de gemeenten (zoals geformuleerd door de Nationaal Rapporteur Mensenhandel): gemeente als signaleerder, beleidsmaker en regelgever, regisseur van de integrale aanpak en verantwoordelijke voor zorg en opvang.

Resultaten op hoofdlijnen:

Integrale aanpak in noodzakelijk
Een integrale aanpak van mensenhandel vraagt om betrokkenheid vanuit zowel veiligheid als zorg/jeugd. Het onderwerp mensenhandel is bij gemeenten echter dominant belegd bij Veiligheid.
Met name vanuit oogpunt van preventie en betere slachtofferzorg, is een grotere bestuurlijke betrokkenheid vanuit zorg/jeugd nodig op verschillende niveaus: zowel lokaal als regionaal, en wellicht ook binnen de regionale tafels.

Handvatten voor gemeenten
Uit de enquête blijkt verder dat er nog grote verschillen zijn in de mate waarin gemeenten actief beleid voeren. Verder hebben gemeenten maar beperkt zicht hebben op aard en omvang van mensenhandel, ook na eigen onderzoek.
VNG en CoMensha zullen invulling geven aan ondersteuningsbehoeften van gemeenten, onder ander in het verschaffen van helderheid over rollen, functies en verantwoordelijkheden. VNG en CoMensha werken daarvoor samen met een aantal gemeenten aan zogeheten ‘Handvatten voor beleid’. Het streven is dat deze handvatten eind 2019, begin 2020, gereed zijn.

Financiering van de aanpak
Waar meer slachtoffers in beeld komen is meer hulpverlening en opvang en dus financiering nodig. Ina Hut benadrukt in het artikel van Trouw het belang van de zorgcoördinatoren in de regio; mensen die verantwoordelijk zijn voor opvang van en zorg aan slachtoffers. Zorgcoördinatie is inmiddels in een groot deel van het land beschikbaar, maar het netwerk is nog niet sluitend en benodigde capaciteit is niet altijd toereikend. De financiering is niet altijd voldoende en geborgd.

“Los van de vraag of er een zorgcoördinator is aangesteld, zit mijn grote zorg er in of er voldoende zijn aangesteld en of zij voldoende tijd en geld krijgen om hun werk goed te doen" ( Ina Hut, CoMensha)

De bezorgdheid van gemeenten gaat ook over de beschikbare capaciteit bij bijvoorbeeld politie en Inspectie SZW, waardoor aanpak van mensenhandel stagneert. Daarvoor is ook afzonderlijke aandacht nodig bij het Rijk. 

Lees voor meer informatie het rapport en de begeleidende brief van VNG en CoMensha aan de gemeenten via de site van VNG

Gemeenten die ondersteuning rond dit onderwerp wensen, kunnen contact opnemen met Marcus de Koning-Man of Helen de Jong via voorgemeenten@comensha.nl. Vanuit de VNG is Barbara Schmeits betrokken. Zij is bereikbaar via barbara.schmeits@vng.nl.