LEO
Maandenlang leefde ik in mijn vrachtwagen
LEO

Zó word je slachtoffer van mensenhandel: 'Geleidelijk isoleren van omgeving'

Een moeder en een dochter uit Kerkdriel worden verdacht van mensenhandel. Ze zouden maandenlang een voormalige vriendin hebben vastgehouden in hun woning. Daarbij werd het slachtoffer financieel uitgebuit en zowel lichamelijk als geestelijk mishandeld. Hoe kan het dat iemand zo afhankelijk wordt gemaakt van een ander? En wat kunnen de signalen zijn van dat soort geweld in een huis?

Het slachtoffer in Kerkdriel werd volgens het Openbaar Ministerie behandeld als huisslaaf. De 45-jarige vrouw zei dat ze haar paspoort moest inleveren, het huishouden moest doen en moest koken voor de 81-jarige moeder en haar 46-jarige dochter. Als dat niet goed gebeurde, kreeg ze geldboetes en lijfstraffen, zoals stokslagen. Ze moest ook zelf kopspeldjes en een vleesvork in haar voet steken als ze iets fout had gedaan.

Het verhaal uit Kerkdriel lijkt een uitzonderlijk geval. “Mensen kiezen niet bewust voor een dergelijke situatie”, vertelt Ina Hut, directeur van Comensha, het landelijk Coördinatiecentrum tegen Mensenhandel. “Iemand wordt heel geleidelijk afhankelijk gemaakt en geïsoleerd van zijn of haar omgeving. Het slachtoffer heeft niet meteen in de gaten dat er iets mis is en laat zich manipuleren vanwege de afhankelijkheidsrelatie.”

Vaak is er ook sprake van een extra kwetsbaarheid, zoals financiële problemen, een verslaving of een verstandelijke beperking. “De uitbuiter kan geweld gebruiken of met sancties dreigen. Het slachtoffer wordt dan nog kwetsbaarder.” Op die manier kan de uitbuiting een lange tijd doorgaan.

Opnieuw slachtoffer
De kwetsbaarheid maakt het een slachtoffer daarnaast niet makkelijk zodra die hulp heeft gezocht. Vijftig procent van alle slachtoffers wordt binnen zeven jaar opnieuw slachtoffer van uitbuiting of een misdrijf, blijkt uit de Slachtoffermonitor mensenhandel 2016-2020. 

Herman Bolhaar, Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen, pleit daarom voor 'een betere en actieve bescherming van slachtoffers om herhaling of erger te voorkomen'.

Signalen
De zaak uit Kerkdriel kwam per toeval aan het licht toen het slachtoffer haar voet brak na een val van de trap en in het ziekenhuis belandde. “Er zal vast wel eens iemand op bezoek zijn geweest. Bezoekers hebben dan wellicht een kwetsbaar persoon gezien, mogelijk met blauwe plekken of verwondingen”, zegt Hut. “Een slachtoffer gedraagt zich schichtig en wordt niet alleen gelaten door de uitbuiter.”

De organisatie adviseert om extra alert te zijn en een melding bij de politie of een andere instantie te doen wanneer je vermoedens hebt van een onveilige situatie in een huis bij jou in de buurt. “Doe dat desnoods anoniem bij Meld Misdaad Anoniem.”

* dit artikel verscheen eerder op de website van Omroep Gelderland.