menu Steun ons
Jill
Jill  Mijn verhaal Het belangrijkste is dat ik mijn vertrouwen weer terug krijg  
Steun de slachtoffers
Beleid woensdag 5 sep 2018

Ina Hut: Uitkomsten systeemanalyse aanpak mensenhandel meegenomen in plan van aanpak regering

Vanuit het regeerakkoord “Vertrouwen in de Toekomst” uit 2017 zet het Kabinet stevig in op de bestrijding van mensenhandel. Hiermee wordt een intensivering van de aanpak van mensenhandel beoogd. En daar ben ik blij mee! Het is goed dat er wordt ingezet op nieuwe initiatieven. Maar om de aanpak van mensenhandel en de nieuwe initiatieven succesvol te laten zijn, dient de bestaande basis op orde te zijn en te worden verduurzaamd. Het besluit van het kabinet om de uitkomsten van de door CoMensha geïnitieerde systeemanalyse aanpak mensenhandel mee te nemen in het Plan van Aanpak mensenhandel, stemt mij dan ook zeer positief! De drie uitgangspunten van het kabinet om mensenhandel aan te pakken, onderschrijf ik van harte. Allereerst kan mensenhandel in allerlei verschillende sectoren voorkomen. Het Kabinet kiest daarom nadrukkelijk voor een brede benadering van mensenhandel waarin alle vormen van uitbuiting worden meegenomen die in het Nationaal Dreigingsbeeld 2017 als dreiging zijn aangemerkt: seksuele uitbuiting, overige arbeidsuitbuiting en gedwongen criminaliteit en bedelarij.
Ten tweede, om mensenhandel effectief te kunnen bestrijden is een integrale benadering nodig. Dit betekent dat gelijktijdig ingezet wordt op preventie, signalering, opsporing en vervolging, opvang en hulpverlening (ook in herkomst- en transitlanden).
Als derde betekent dit dat de aanpak van mensenhandel in samenwerking met vele verschillende organisaties zal moeten worden vormgegeven.

Workshops
Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft in april, mei en juni van dit jaar een groot aantal workshops georganiseerd, waarin alle ketenpartners input konden leveren op belangrijke thema’s rondom mensenhandel. Het is erg belangrijk om deze informatie uit het veld op te halen en mee te nemen in het plan van aanpak.
Ook is het goed dat er wordt ingezet op nieuwe initiatieven. Maar om de aanpak van mensenhandel en de nieuwe initiatieven succesvol te laten zijn, dient zoals gezegd de bestaande basis op orde te zijn en te worden verduurzaamd. Ik acht het essentieel om een systeemanalyse te maken van de huidige aanpak mensenhandel om te komen tot een basis die solide en duurzaam is.

Dat is de reden dat CoMensha het initiatief heeft genomen om met een aantal ketenpartners de aanpak mensenhandel in de basis zal doorlichten en de belangrijkste factoren van invloed en de maatregelen in het domein van mensenhandel als geheel in kaart zal brengen. Hiermee kan op een onderbouwde manier en met visie invulling gegeven worden aan de punten in het regeerakkoord.

Vanuit deze gedachte heb ik contact gezocht met TNO die veel kennis en expertise heeft bij het in kaart brengen van complexe systemen en processen. Ik heb TNO verzocht een voorstel te doen voor de ondersteuning van deze systeemanalyse. Het voorstel hebben wij geagendeerd op de Task Force Mensenhandel. De leden van Taskforce hebben unaniem ingestemd met dit voorstel en de voorzitter heeft ons formeel gevraagd één en ander in gang te zetten.

Staatssecretaris Harbers (JenV), minister Koolmees (SZW), minister De Jonge (VWS), minister Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) en minister Blok (BZ) hebben aangegeven dat het resultaat van de systeemanalyse ook zal worden meegenomen in het plan van aanpak. De Tweede Kamer is daarover op 31 augustus jl. per brief geïnformeerd.

MARVEL-Inzicht in een complex systeem
De complexiteit van de problematiek inzake de aanpak van mensenhandel is tweeledig: enerzijds is er de veelheid en dynamiek van factoren van invloed binnen de mensenhandel zelf; anderzijds is er de dynamiek van verschillende actoren die betrokken zijn bij de implementatie van maatregelen om mensenhandel te voorkomen, op te sporen, te bestrijden en de zorg voor slachtoffers.

Om snel inzicht in een dergelijk complex systeem te krijgen, heeft TNO de MARVEL methodiek ontwikkeld. Dit is een techniek waarmee met beperkte en voornamelijk kwalitatieve gegevens een inschatting kan worden gemaakt van de te verwachten effecten van bepaalde (beleids)interventies. Deze methode wordt al ruim tien jaar succesvol toegepast bij complexe vraagstukken in het publieke domein, zoals bijvoorbeeld voor een analyse van de effectiviteit van informatie gestuurde opsporing en handhaving bij de politie, en bij de totstandkoming en uitvoering van meerdere wederopbouwmissies, waarin belangen en inspanningen van verschillende uitvoeringsorganisaties, actoren en departementen elkaar raken (onder andere op de terreinen Buitenlandse Zaken, Defensie en Economische Zaken).

Een MARVEL-systeemanalyse wordt gevormd op basis van rapportages en lessen uit het verleden, maar voornamelijk met input van verschillende domeinexperts. In gezamenlijkheid benoemen zij de actoren en bespreken zij de factoren van invloed en de onderlinge causale verbanden. Een groot deel van de meerwaarde van de ontwikkeling van een MARVEL-systeemanalyse zit in dit proces van het ontwikkelen van het model, door de discussies tussen verschillende betrokken domeinexperts en het inzicht dat daaruit volgt.

Door een complex domein op deze gestructureerde manier inzichtelijk te maken, kunnen effecten van (beleids)interventies op ketenniveau worden beschouwd en bediscussieerd. Een systeemanalyse geeft beslissers handvatten om onderbouwde interventies te kiezen en draagt daarmee bij aan de visieontwikkeling van de komende jaren.

Welke concrete stappen gaan we zetten
De systeemanalyse komt tot stand in een viertal expertsessies (dagdelen) die in september 2018 worden gehouden. CoMensha is hierbij opdrachtverstrekker en TNO is procesbegeleider. De inhoudelijke kennis in de voorbereiding en tijdens de sessies wordt geleverd door ketenpartners middels een expertgroep. Deze bestaat naast CoMensha uit het ministerie van Justitie en Veiligheid, het Openbaar Ministerie, de Nationale Politie, Inspectie SZW, BNRM, enkele vertegenwoordigers van gemeenten, FairWork, de wetenschap en enkele andere betrokkenen.

De groep bestaat uit key-persons uit de publieke en private sectoren. Onlosmakelijk aan de methode is dat de groep klein wordt gehouden, zo’n acht tot veertien personen, waarbij zowel strategisch inzicht als praktijkervaring van belang is.
Inmiddels is op donderdag 6 september jl. de eerste sessie van de systeemanalyse geweest, deze was zeer vruchtbaar.

  Ik ben erg enthousiast over het de betrokkenheid en het actief participeren van de kerngroep van experts. We analyseren de aanpak van mensenhandel op strategisch niveau en nemen hierin de weerbarstige praktijk in al zijn complexiteit mee.  


Naast de expertgroep zal er een projectteam worden geformeerd, bestaande uit TNO, CoMensha en enkele andere ketenpartners die de sessies inhoudelijk zullen voorbereiden. TNO verwerkt en analyseert na afloop van elke sessie de resultaten ter voorbereiding voor de volgende sessie.

Ik ben erg enthousiast over het de betrokkenheid en het actief participeren van de kerngroep van experts. We analyseren de aanpak van mensenhandel op strategisch niveau en nemen hierin de weerbarstige praktijk in al zijn complexiteit mee. De benodigde integrale aanpak van mensenhandel komt in de sessie goed tot uiting. We kunnen alleen samen met alle ketenpartners de aanpak van mensenhandel optimaliseren. Ik heb goede verwachtingen van de uitkomsten.

Aan het eind van het traject beschrijft TNO de gevoerde discussies en uitkomsten van de expertgroep op hoofdlijnen in een memo, geïllustreerd met ‘snapshots’ uit de ontwikkelde MARVEL-systeemanalyse. Deze memo zal aan de leden van de expertgroep en het projectteam worden voorgelegd voorafgaand aan verspreiding.

Doelstellingen:
De doelstellingen van de vier expertsessies zijn op hoofdlijnen als volgt:
  • eerste opzet van het systeemlandschap met alle belangrijke actoren, factoren en interventies binnen het domein van mensenhandel;
  • verder uitwerken van het systeem met relaties tussen variabelen;
  • vaststellen belangrijkste effecten en gezamenlijke analyse (en waar nodig nog aanpassen systeem);
  • vaststellen organisatorische implicaties systeemanalyse: hoe kunnen de resultaten van de gezamenlijke analyse gebruikt worden voor bewustwording bij actoren, en een bijdrage aan visievorming en beleidsontwikkeling?

De uiteindelijke resultaten en aanbevelingen zullen na afloop aan de vier betrokken ministeries worden overhandigd.
Ik ga ervan uit dat het vruchtbare sessies zullen zijn en dat, zeker ook nu door de staatssecretaris en ministers is aangegeven dat ze de resultaten zullen meenemen in het plan van aanpak, we met het hele veld een goede volgende stap kunnen zetten in de aanpak van mensenhandel.



Klik hier om terug te gaan naar de nieuwsbrief van september 2018