menu Steun ons
Kim
Kim  Mijn verhaal Ze hebben zich allemaal op afschuwelijke wijze aan mij vergrepen  
Steun de slachtoffers

Hoeveel slachtoffers van mensenhandel zijn er?

Mensenhandel is een ‘verborgen’ misdaad, net als veel andere vormen van geweld, wat betekent dat het moeilijk kan zijn om te ontdekken dat iemand een slachtoffer is.

Mensenhandelaren doen natuurlijk hun uiterste best om de misdaad verborgen te houden. Slachtoffers zelf zitten meestal vast in een web van geweld, dwang, bedreiging en chantage, en ze komen vaak uit een kwetsbare situatie waardoor er lange tijd overheen kan gaan voor zij erkennen dat ze een slachtoffer zijn en ze dat durven te vertellen aan iemand.

Mede om deze redenen, is het precieze aantal slachtoffers van mensenhandel niet bekend. Verschillende organisaties hebben wel schattingen gemaakt. Daarnaast registreren we bij CoMensha (mogelijke) slachtoffers die wél gesignaleerd zijn, en door bijvoorbeeld de opsporingsdiensten of de hulpverlening bij ons worden gemeld. Er is een significant verschil tussen de schattingen en de registratie-cijfers.

Wereldwijde schattingen
Internationaal zijn er schattingen beschikbaar in dit rapport: 2017 Global Estimates of Modern Slavery: Forced Labour and Forced Marriage, een samenwerking van de International Labour Organization (ILO) en the Walk Free Foundation, in partnership met International Organization for Migration (IOM):

• Volgens dit rapport zijn er op elk gegeven moment een geschatte 40,3 miljoen mensen slachtoffers van moderne slavernij. Hiervan zijn 24,9 miljoen mensen slachtoffer gedwongen om werk te verrichten en 15,4 miljoen mensen gedwongen om te trouwen met iemand
• Van de 24,9 miljoen mensen die gedwongen werk doen zijn er 20,1 miljoen (81%) mensen slachtoffer van overige arbeidsuitbuiting en 4,8 miljoen (19%) mensen slachtoffer van seksuele uitbuiting.
• Slachtoffers van uitbuiting zijn meestal meisjes en vrouwen: 99% van de slachtoffers van seksuele uitbuiting en 58% van de slachtoffers van overige arbeidsuitbuiting.
• In 17% van de gevallen van gedwongen werk is het slachtoffer een kind; bij seksuele uitbuiting is dit 21%.
• 23% van het gedwongen werk vindt plaats buiten het landvan herkomst. Bij seksuele uitbuiting is dit 74% en bij arbeidsuitbuiting 14%.
• In lage-inkomenslanden komt meer dan 99% van de slachtoffers van gedwongen werk uit een lage-inkomensland; in midden-inkomensland komt meer dan 95% uit een midden-inkomensland; en in hoge-inkomenslanden komt 57% uit een hoge-inkomensland, 42% uit een midden-inkomensland en 1% uit een lage-inkomensland.
• Overige arbeidsuitbuiting vindt meestal plaats in de volgende sectoren: huishoudelijk werk (24%), de bouw (18%), het maken van producten, zoals kleding (15%), landbouw en visserij (11%), horeca (10%), handel (9%), persoonlijke diensten (7%), mijnbouw (4%) en bedelen (1%).
• Slachtoffers van overige arbeidsuitbuiting blijven gemiddeld 20,5 maanden in een uitbuitingssituatie zitten, voordat ze daaruit kunnen ontsnappen. Bij seksuele uitbuiting is dit 23,4 maanden.

Nederland
Er zijn verschillende schattingen voor het aantal slachtoffers van mensenhandel in Nederland:
• In 2012 schatte de organisatie FairWork dat er in Nederland jaarlijks 30.000 slachtoffers van mensenhandel zijn, gebaseerd op een schatting van de International Labour Organization over het aantal slachtoffers in de Europese Unie.
• In 2016 schatte de Walk Free Foundation dat er jaarlijks 17.500 slachtoffers zijn in Nederland, op basis van enquêtes die ze uitvoeren onder de bevolking in verschillende delen van de wereld.
• In 2017 schatten de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen en de United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC) dat er jaarlijks 6.250 slachtoffers zijn in Nederland.

CoMensha houdt de schatting aan van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen en de United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC), omdat de meest recente schatting is en methodologisch van goede kwaliteit; het is de enige schatting waarvan de methodologie specifiek op Nederland is gericht (de andere schattingen betreffen extrapolaties van schattingen in andere landen naar de Nederlandse context). Belangrijk om hierbij te vermelden is dat deze schatting, die gebaseerd is op aantallen registraties in verschillende databases, de slachtoffers die nergens (bij geen enkele database) geregistreerd zijn, niet meeneemt. Daardoor is het een onderschatting is van het ware aantal slachtoffers

Registratie bij CoMensha
Bij CoMensha registreren we de (mogelijke) slachtoffers die in contact zijn gekomen met de politie, de Inspectie SZW, de Koninklijke Marechaussee, met hulporganisaties of met andere instanties. Dit gaat om mogelijke slachtoffers; het slachtofferschap is niet altijd officieel vastgesteld. Tussen 2012 en 2016 registreerde CoMensha gemiddeld 1.416 (mogelijke) slachtoffers per jaar (Figuur 1).

Het aantal geschatte slachtoffers ligt veel hoger. Dat betekent dat slechts een klein percentage van alle slachtoffers in Nederland geregistreerd wordt en toont aan hoe belangrijk het is dat we harder tegen mensenhandel vechten.
Van de geregistreerde (mogelijke) slachtoffers in 2016 werd 60% uitgebuit in de seksuele dienstverlening, 20% in de ‘gereguleerde’ arbeid of dienstverlening, 5% in gedwongen criminaliteit, 1% in gedwongen bedelarij en 1% had nog niet gewerkt. Ongeveer 28% had de Nederlandse nationaliteit. Andere landen waar veel slachtoffers vandaan kwamen, waren Roemenië, Polen, Bulgarije, Nigeria, Hongarije, Vietnam, Uganda, Sierra Leone en Guinee. 22% van alle geregistreerde slachtoffers was minderjarig.

Noot: De laatste jaren zijn de registraties van (mogelijke) slachtoffers omlaag gegaan. Dat wil niet zeggen dat het probleem kleiner wordt. Dit zegt wel dat de signalering en/of melding van (mogelijke) slachtoffers van mensenhandel in Nederland door diverse instanties beter moet.

Figuur 1. Aantal mogelijke slachtoffers van mensenhandel in de periode 1998 t/m 2016, geregistreerd bij CoMensha. Uit: CoMensha jaarverslag 2016.




Laatst geüpdatet: 11 juni 2018.

Bronnen:
Global Estimates of Modern Slavery: Forced Labour and Forced Marriage. The International Labour Organization (ILO) and the Walk Free Foundation, in partnership with the International Organization for Migration (IOM). 2017, Geneva.
Verborgen slavernij in Nederland - FairWork. 2012, Amsterdam.
Global Slavery Index 2016. Walk Free Foundation. Country study: Netherlands. (bekeken op 23 februari 2018)
Slachtoffermonitor mensenhandel 2012-2016. Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen. 2017, Den Haag.
CoMensha Jaarverslag 2016: Mensenhandel in Nederland: Het beeld van 2016. CoMensha. 2017, Amersfoort.





1. Wat is mensenhandel?
2. Wat is het verschil met vrouwenhandel?
3. Wat is dwang?
4. Wat is uitbuiting?
5. Wat zijn de kenmerken van mensenhandel?
6. Wat is het verschil tussen mensenhandel en mensensmokkel?
7. Hoeveel slachtoffers van mensenhandel zijn er?
8. Hoeveel slachtoffers van mensenhandel doen aangifte?
9. Uit welke landen komen de slachtoffers?
10. Wat doet de Nederlandse overheid tegen mensenhandel?
11. Wat is de B8/3?
12. Hoe lang mogen mensen in Nederland blijven nadat zij aangifte van mensenhandel hebben gedaan?
13. Hoe komt het dat vrouwen en mannen slachtoffer worden van mensenhandel?
14. Welke strategieën gebruiken handelaren om slachtoffers aan zich te binden?
15. Welke perspectieven hebben cliënten als zij terugkeren naar huis?
16. Wat staat cliënten te wachten als ze terugkeren naar huis?
17. Is er gespecialiseerde opvang beschikbaar in Nederland?
18. Wat is een loverboy?
19. Waar kan een slachtoffer van mensenhandel hulp krijgen bij problemen?
20. Wat is een zorg/regiocoördinator?