JILL
Het belangrijkste is dat ik mijn vertrouwen weer terug krijg JILL

Suggesties voor gemeenten over lokaal en regionaal mensenhandelbeleid

Mensenhandel is een vaak onzichtbaar misdrijf waar gelukkig steeds meer aandacht voor is. Het is een ernstige schending van de mensenrechten die overal voorkomt, ook in Nederland: of het nu om seksuele uitbuiting gaat, om (overige) arbeidsuitbuiting, criminele uitbuiting of gedwongen orgaanverwijdering. Het ontwricht de maatschappij en vaak hele families. Mensenhandel raakt Nederlandse burgers, jongeren, arbeidsmigranten, asielzoekers. En dus ook de Nederlandse gemeenten. Aan elk van hen de taak om in 2022 een lokale aanpak Mensenhandel klaar te hebben, een complexe opgave.

Daarom ondersteunt en assisteert CoMensha gemeenten op verzoek van het ministerie van Justitie en Veiligheid samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Opdat elke gemeente in beweging wordt gebracht en kan gaan voldoen aan de gemaakte afspraken in het IBP. In 2018 is door CoMensha een begin gemaakt met het bieden van brede steun en assistentie aan gemeenten voor de aanpak van mensenhandel. CoMensha ondersteunt en assisteert gemeenten o.a. bij: 

  • Bewustwording rondom mensenhandel; 
  • Implementeren van zorgcoördinatie mensenhandel; 
  • Beleidsplannen/-documenten over aanpak mensenhandel; 
  • Aandachtsfunctionarissen mensenhandel; 
  • Actieve signalering van mensenhandel door functionarissen binnen gemeenten; 
  • Overlegmechanismen voor mensenhandel (zowel casuïstiek als strategisch); 
  • Inbedding van bovenstaande onderwerpen in bestaande structuren en overkoepelend om aandacht te hebben voor de diversiteit van mensenhandel (alle verschijningsvormen) en voor de diversiteit van de doelgroep van slachtoffers.   

Het Kompas: innovatief instrument voor alle gemeenten
Peter Oskam, portefeuillehouder Mensenhandel VNG: 'Het Kompas is er voor alle gemeenten, maar het is geen blauwdruk, gemeenten en regio’s verschillen immers. Sommige gemeenten hebben al een aanpak, maar zoeken naar vernieuwing, andere staan nog aan het begin. Het Kompas kan daarom ook op verschillende manieren worden gebruikt, als een soort onderwijsmodule die de beleidsadviseur langs alle aspecten van beleid voert, of als naslagwerk om gericht informatie op te zoeken. Uitbuiting stoppen we samen. Met het Kompas dragen we daar graag een steentje aan bij.'

Het Kompas Aanpak Mensenhandel: een overzichtelijk digitaal instrument dat gemeenten toegesneden informatie met concrete handvatten biedt met betrekking tot mensenhandel, rol en verantwoordelijkheden. Het Kompas biedt gemeenten uitgebreide informatie over mensenhandel, zoals definities, verschijningsvormen en bestuurlijke instrumenten en daarnaast informatie over de manier waarop en met wie je als gemeente de aanpak van mensenhandel vorm kunt geven.

Resultaten en nog lopende projecten:

  • Onderzoek over de agendering en institutionalisering van een gemeentelijke aanpak van mensenhandel. Check hier de Factsheet Gemeenten, met concrete aanbevelingen voor realiseren borging van een gemeentelijke aanpak.
  • Longread Mensenhandel, een uitgave van CoMensha en de VNG. Een website met een verzameling ervaringsverhalen van zowel slachtoffers als professionals, van handhaver tot zorgcoördinator en officier van Justitie. De Longread is bedoeld voor gemeenten, bestuurders en professionals, maar ook voor burgers die samen het verschil willen maken. Vele gemeenten en partnerorganisaties zijn de afgelopen 2 jaar bij de totstandkoming betrokken geweest.
  • Onderzoek A&O: In een gezamenlijk project om meer zicht te krijgen op aard en omvang mensenhandel hebben de VNG en CoMensha opdracht verleend om onderzoek uit te voeren in de gemeenten Ede en Utrecht, die daar ook zelf aan bijdragen. Regioplan voert het onderzoek uit naar verschillende vormen van uitbuiting en naar huidige trends en fenomenen, met bijzondere aandacht daarbinnen voor vakantieparken en bouwplaatsen en naar criminele uitbuiting in relatie tot drugscriminaliteit. Het onderzoek is voorjaar 2021 gereed en levert naar verwachting ook aanknopingspunten op voor andere gemeenten hoe meer zicht te krijgen op slachtoffers.
  • Met middelen vanuit VWS en JenV ondersteunt CoMensha de regio’s bij het organiseren van de functie van zorgcoördinator. Kijkende naar centrumgemeenten vrouwenopvang (VO) is de landelijke dekkingsgraad van zorgcoördinatie volgens CoMensha omhooggegaan naar 94%. Kanttekening hierbij is dat de dekking vooralsnog niet de garantie biedt dat er voldoende fte/capaciteit voor zorgcoördinatie is om functie volledig naar behoren uit te oefenen en biedt niet de garantie dat er altijd voldoende aandacht is op alle vormen van mensenhandel. Blijvende aandacht hiervoor is gewenst. Daarnaast is in sommige regio’s de zorgcoördinator alleen actief in de centrumgemeente VO en (nog) niet in de regiogemeenten. 
  • De afgelopen twee jaar hebben we veel verschillende gemeenten kunnen ondersteunen bij het organiseren en opzetten van een aanpak tegen mensenhandel. In verschillende regio’s zijn themamiddagen, keten- en netwerkbijeenkomsten georganiseerd. 
  • Voorlichting en training is gegeven aan gemeenteambtenaren om het bewustzijn over mensenhandel te vergroten.

 

Download PDF-document versie 20 februari 2020, "Suggesties voor gemeenten over lokaal en regionaal mensenhandel beleid". In dit document is informatie te vinden die nuttig kan zijn bij het implementeren van een lokaal en regionaal mensenhandelbeleid en suggesties voor hoe de gemeente de afspraken in het IBP 2018 kan volgen.

Meer informatie
We willen gemeenten graag zoveel mogelijk assistentie bieden bij het ontwikkelen van oplossingen die passen bij lokale contexten en bieden daarvoor begeleiding. Zie hiernaast bij 'Vragen over dit project' de contactgegevens.