JILL
Het belangrijkste is dat ik mijn vertrouwen weer terug krijg JILL

Het verbeteren van signalering en inzicht in de aard en omvang van mensenhandel in de jeugdhulpverlening

In 2014 bracht de Commissie Azough het rapport ‘Hun verleden is niet hun toekomst’ uit, een actieplan voor de aanpak van meisjesslachtoffers van loverboys/mensenhandel in de zorg voor jeugd. De daarop volgende commissies droegen zorg voor de uitrol van de hierin genoemde aanbevelingen, en resulteerden in een aantal handreikingen ontwikkeld voor professionals in de zorg voor jeugd over het signaleren en registreren van mensenhandel-problematiek. 

Met deze handreikingen zijn waardevolle randvoorwaarden en bouwstenen voor de signalering en registratie van mensenhandel in de jeugdhulp en jeugdbescherming gerealiseerd. Desondanks worden er momenteel maar zeer weinig jeugdige slachtoffers van mensenhandel door jeugdhulporganisaties geregistreerd bij CoMensha. Registratie bij CoMensha is op dit moment de enige manier om inzicht te krijgen in de aard en omvang van mensenhandel problematiek in de jeugdhulpverlening.

Uit het rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd blijkt dat dit enerzijds komt doordat slachtoffers van mensenhandel nog onvoldoende worden gesignaleerd en doorverwezen. Dit zorgt er niet alleen voor dat zij niet geregistreerd worden, maar zij ontvangen hierdoor mogelijk ook niet de juiste zorg. Anderzijds blijkt uit de praktijk dat de beperkte registratie van jeugdige slachtoffers van mensenhandel in de jeugdhulpverlening ook komt doordat een registratie pas gerealiseerd wordt wanneer een professional hiervoor toestemming heeft van het (mogelijke) slachtoffer en/of ouder(s)/ wettelijk voogd. Het vragen en verkrijgen van deze toestemming en de uiteindelijke registratie bij CoMensha wordt als problematisch en tijdrovend ervaren. 

Binnen een samenwerking tussen CoMensha, Landelijk Kenniscentrum LVB, Nederlands Jeugdinstituut (NJi) en Jeugdzorg Nederland is om bovenstaande het projectvoorstel ‘Het verbeteren van signalering en inzicht in de aard en omvang van mensenhandel/loverboyproblematiek in de jeugdhulpverlening’ tot stand gekomen. Voor het project is door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport subsidie verleend. 

Rapport 'Signalering en registratie: Slachtoffers mensenhandel in de jeugdhulpverlening' 
De organisaties hebben onderzoek gedaan en op basis daarvan kan bevestigd worden dat het verschil tussen het aantal geschatte en daadwerkelijk gerapporteerde slachtoffers groot is. Daardoor krijgt deze groep waarschijnlijk niet de hulp die ze nodig heeft. Jeugdhulpprofessionals moeten zich daarom beter bewust zijn van de rol die zij kunnen spelen in het signaleren en voorkomen van mensenhandel. Daarnaast kan de samenwerking tussen jeugdhulporganisaties en andere (zorg)partijen beter.

Het is belangrijk dat professionals zich realiseren dat jongeren in de jeugdhulpverlening extra kwetsbaar zijn voor mensenhandel en dat zij daarom een belangrijke rol hebben in het signaleren van slachtoffers. Ze moeten daarom meer inzicht krijgen in de problematiek. Nu wordt er te vaak onterecht vanuit gegaan dat mensenhandel alleen gaat over seksuele uitbuiting, terwijl ook  criminele en andere vormen van uitbuiting voorkomen onder jongeren. Bovendien wordt bij slachtoffers vaak alleen aan meisjes gedacht, terwijl ook  jongens slachtoffer zijn van uitbuiting. 

In het onderzoek staan een aantal aanbevelingen. Zo is training en kennisontwikkeling belangrijk, gericht op zowel de inhoud als op de competenties die bijvoorbeeld nodig zijn bij het voeren van gesprekken over thema’s die als lastig ervaren worden of waarop een taboe heerst. Bovendien moet het onderwerp mensenhandel een structurele plek krijgen binnen de jeugdhulporganisaties. Een aan te wijzen interne aandachtfunctionaris kan een belangrijke rol vervullen als aanspreekpunt, expert en als contactpersoon voor externe partijen. Daarnaast moet er beter worden samengewerkt met de politie, gemeenten en andere (zorg)partijen. Belangrijke schakel hierin is de regionale zorgcoördinator mensenhandel.

Het onderzoek bestond uit een praktijkstudie bij vier jeugdzorginstellingen[1] en een landelijke enquête onder 150 professionals van 72 jeugdhulpinstellingen.

Lees hier de rapporten: 

Signalering en registratie: Slachtoffers mensenhandel in de jeugdhulpverlening. Deelonderzoek 1: een praktijkonderzoek in vier jeugdinstellingen

Signalering en registratie: Slachtoffers mensenhandel in de jeugdhulpverlening. Deelonderzoek 2: een verkennend onderzoek naar optimalisering

Signalering en registratie: Slachtoffers mensenhandel in de jeugdhulpverlening. Conclusies en aanbevelingen.